Jehan Sadat, dienstbaar en toch geëmancipeerd

Jehan Sadat, dienstbaar en toch geëmancipeerd

Ze had de sproeten en lichte haarkleur van haar Engelse moeder geërfd en viel alleen daarom al op binnen de Egyptische high society. Haar half-Europese afkomst zorgde er misschien juist voor dat zij zich tijdens haar leven zo inzette voor de Egyptische samenleving en dan met name de positie van de vrouw, aan de zijde van haar man, president Anwar Sadat.

Jehan Safwat Raouf Sadat is medio juli op 87-jarige leeftijd in Cairo overleden, veertig jaar na de moord op haar echtgenoot. Ze ontmoette Sadat toen ze veertien was en trouwde een jaar later, in 1948, met de vijftien jaar oudere legerofficier, ondanks het tegenstribbelen van haar ouders. Sadat had net zijn detentie uitgezeten, die hem was opgelegd vanwege zijn verzet tegen de Britse bezetting van Egypte. Drie jaar later maakte hij deel uit van de Vrije Officieren die onder leiding van Gamal Abdel Nasser een staatsgreep pleegden en een einde maakten aan de monarchie. Sindsdien is Egypte altijd bestuurd geweest door een militair regime. In 1970 gaf Nasser het stokje door aan Sadat, die bij lange na niet de uitstraling had van zijn voorganger. Jehan, daarentegen, maakte met haar charme en tact veel goed. Ze stond vol overtuiging achter het controversiële besluit van Sadat om vrede te sluiten met Israël tijdens de akkoorden van Camp David in 1979, hoewel ze wist dat ze hem ‘daardoor zou verliezen’, zoals ze schreef in een opiniestuk voor The Wall Street Journal. En dat gebeurde. Sadats populariteit nam af naarmate de economische situatie verslechterde. Hij was meer bezig met zijn persoonlijke relatie tot Allah dan met de zorgen van zijn volk. Op 6 oktober 1981 werd hij tijdens een militaire parade gedood door leden van een radicale islamitische groepering. Sadat bewees toen nogmaals hoezeer hij het contact met de realiteit was kwijtgeraakt. Hij droeg geen kogelvrij vest omdat hij dat ‘niet mannelijk’ vond en hij hoefde immers niemand te vrezen. ‘Hij verwachtte niet ooit vermoord te worden, maar ik wel’ zei Jehan tijdens een interview met de Engelse televisie. Op het moment dat de schoten werden gelost zat Jehan met haar kleinkinderen enkele meters verderop in een skybox. Toen ze haar man wilde helpen werd ze door de beveiliging tegen de grond gedrukt, maar ze mocht wel mee in de helikopter die Sadat naar een ziekenhuis vloog.

Onmiddellijk na de moord werd Jehan huisarrest opgelegd terwijl Sadat buiten Cairo min of meer anoniem werd begraven. Voor hem geen nationaal eerbetoon. Zijn opvolger, vice-president Hosni Moebarak, was als de dood dat Sadat als martelaar zou worden geëerd, terwijl hij zelf de nieuwe volksheld wilde worden.

Jehan Sadat vocht voor de emancipatie van de vrouw. Dankzij haar kunnen Egyptische vrouwen zelf beslissen als ze van hun man willen scheiden en hebben ze financiële rechten gekregen, die vóór haar inspanningen in hun geheel bij de man lagen. Deze wetten zijn dan ook naar haar vernoemd, al was een deel van de Egyptische bevolking ontevreden over haar poging het land een westers tintje te geven.

Jehan Sadat was gepromoveerd taalkundige en auteur van boeken over vrouwenrecht en vrede (My Hope for Peace, 2009) Van de huidige president Abdel Fatah al-Sisi kreeg ze wat Anwar Sadat niet was gegund: een militaire begrafenis, de eerste Egyptische vrouw die daar ooit voor in aanmerking kwam.

Geen reactie's

Geef een reactie