Op bezoek bij koning Juan Carlos - Mark Blaisse
1468
post-template-default,single,single-post,postid-1468,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode-content-sidebar-responsive,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-17.0,qode-theme-bridge,disabled_footer_top,qode_header_in_grid,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.5,vc_responsive

Op bezoek bij koning Juan Carlos

Juni 1982. Het paleis, dat net buiten het centrum van Madrid staat, had niets pompeus. De koning droeg een zachtgele trui en een grijze broek en vroeg mij hem ‘Sir’ te noemen en vooral geen majesteit. Hij was vergeten waarover ik hem wilde spreken en schrok toen ik zei democratie. Overal stonden foto’s van Sir op ski’s, te paard, in een zeilboot, bij de tennisbaan. De sportkoning heeft zelfs in 1972 voor Spanje aan de Olympische Spelen meegedaan en werd 15e in de Draak klasse.

‘Het is niets. Wij moesten gewoon sporten van mijn ouders en ik vind zeilen toevallig erg leuk. Ik doe het nog steeds, als ik in Mallorca ben. Waarom zeilt u niet eens met mij mee? Maar eerst wil ik u iets laten zien.’

Hij sleepte mij mee door een deur in zijn werkkamer en liet me zijn zendapparatuur zien. Hij zette een koptelefoon op en ging op zoek naar zijn favoriete  gesprekspartner. Even later bromde de stem van koning Hussein van Jordanië uit de speaker. Ik kreeg ook een koptelefoon en vroeg Koning Hussein wat hem bezighield. ‘De Palestijnen, Israël, Amerika, maar vooral de heldhaftigheid van mijn Spaanse vriend.’

Juan Carlos nam afscheid en we gingen in de kleine salon zitten waar zich een viertal mannen in uniform hadden verzameld die bij ons interview aanwezig wilden of moesten zijn.

‘Vanuit de zendkamer heb ik de Spaanse democratie gered. We hadden een noodplan, Diana, dat zou worden uitgevoerd als ik onraad rook. Het heeft gewerkt, al scheelde het niet veel.’ Op 24 februari 1981 had hij in vol ornaat op de televisie zijn vertrouwen in de constitutionele orde bevestigd en afstand genomen van de opstandelingen die op zijn steun hadden gehoopt. Nu, ruim een jaar later, oogde hij ontspannen, maar was niet bereid over democratie te praten.  Ik gooide niet over een andere boeg en vroeg hem of het niet beter voor de stabiliteit van Spanje zou zijn als hij het koningschap zou inruilen voor het presidentschap. In die rol kon hij zichtbaarder en directer optreden tegen de Baskische terreur, een grote zorg voor Spanje in die jaren, en tegen ontevreden elementen binnen het leger. Hij zou, met andere woorden de democratie nog beter kunnen dienen. Er viel een doodse stilte. De aanwezige officieren doken in hun dossiers. Juan Carlos keek naar buiten en toen naar het plafond en vroeg mij na een minuut stilte of ik even op de gang wilde gaan zitten. Ik heb hem nooit meer teruggezien. Ik was met grote voeten in de porseleinkast gaan staan. Het koningschap van een vraagteken voorzien? Daar stond de doodstraf op, zo leek het.

De man die de Britse koningin Elizabeth Lilibet noemt en die hem op haar beurt met Juanito aanspreekt had zijn machteloosheid heel even laten zien. Weg masker. Hij zat klem en moest rekening houden met de andere machtscentra in het land. De koning was alleen vrij in noodsituaties, zoals in alle constitutionele monarchieën het geval is. Juan Carlos was in de jaren na de mislukte staatsgreep de absolute held voor een meerderheid van de Spanjaarden. Zij dragen hele vaten sherry aan hem op, beplakt met de koninklijke wapens, dwepen jarenlang nog na als hij ergens op bezoek is geweest.

Van koning Juan Carlos heb ik geleerd dat macht niet af te lezen is aan een uniform, maar dat innerlijke moed het op het moment suprême wel degelijk wint van angst en conformisme. Ik ontdekte ook dat een zacht ogende koning een harde hand kan hebben. En ik zag dat hij niet vrij was en dat compenseerde met uitjes, reizen, jagen en regatta’s. Doen alsof je zeilen belangrijker vindt dan politiek is een mooie camouflage, maar als je uiteindelijk door de mand valt eerder een teleurstelling. Vrouwen, olifanten schieten in Afrika,  Saoedische steekpenningen aannemen, zakken met geld voor de fiscus verdoezelen, de lijst tegenvallers is lang. Bij zijn vrienden in de Dominicaanse Republiek kan hij zijn zonden overdenken met een glas rum, aan een zwembad. En Dominicaanse vrouwen schijnen heel mooi te zijn. Niet voor niets blijft koningin Sophia thuis.

1 Reactie
  • Ummo Bruns
    Geplaatst op 20:18h, 05 augustus Beantwoorden

    Mooi geschreven Mark! Het toont maar weer eens dat geschiedenis en de kennis ervan niet onbelangrijk is. Sterkte in deze bizarre tijden

Geef een reactie