Wat betekent vrijheid?

Volgens Freedom House, een mensenrechtenorganisatie in Washington, is de wereld stteds ‘vrijer’ aan het worden. Vrij in de zin van vrije meningsuiting, vrije beweging, vrije verkiezingen enz. Was in 1989 nog maar 41% van de wereld zo ‘vrij’, in 2012 is dat volgens een recent onderzoek 60%. Van de wereldbevolking van zo’n 7 miljard mensen leven er 3 miljard in vrijheid (43% vergeleken met 25% vijfentwintig jaar geleden). Terwijl onderdrukte samenlevingen zich steeds vaker weten los te worstelen, zouden wij in het Westen juist steeds bevreesder moeten zijn voor repressie. Niet door wapens en tyrannen, maar door de moderne technologie die het in de gaten houden van ons hele doen en laten mogelijk maakt. Zoals Roger Cohen terecht opmerkt in The New York Times, is in het Westen het evenwicht tussen persoonlijke vrijheid en bemoeizucht door de overheid (in ons belang zogenaamd) ver te zoeken. In naam van veiligheid (de anti-terreur bestrijding) is vrijwel alles toegestaan: afluisteren, inbreken in computers, volgen van gedrag via de sociale media en data vergelijken zonder dat wij als individu daar weet van hebben. Wij burgers worden door moedertje staat voor alles gewaarschuwd: voor struikelen, roken, stoten, ademen, plofkip, teveel sporten, te weinig sporten en zo nog veel meer. Waar bemoeit zij zich mee? Waarom vinden wij dit collectief zomaar goed? Het feit dat burgers monitoren technisch heel gemakkelijk kan betekent nog niet dat het moet. Tijdens de Olympische Spelen in Londen werd ook voor mij weer eens duidelijk hoe ver de inbreuk op mijn beslissingsbevoegdheid gaat. Elke paar meter staat wel een bord met alarmboodschappen, over het spleetje tussen metro en perron tot en met de stralingscoefficient van de zon, die zo slecht voor ons is. Eindelijk zon in Londen en dan dit. Je krijgt er een slecht humeur van en vooral besef je dat het allemaal echt te ver is gegaan: vrijheid wordt geofferd op het altaar van veiligheid en de eisen van verzekeraars. In de VS worden super grote limonadebekers keihard verboden omdat fris ongezond is. De een of andere anti-obesitas lobby is kennelijk wakker geworden. Maar dan nemen de ‘zondaars’ toch gewoon twee middelgropte bekers? Spelen met lege eierdoosjes in Groot-Brittannie? Verboden omdat er salmonella in zou kunnen zitten. Je gelooft het toch niet? Alleen in Frankrijk lijken de mensen wakker genoeg om de technologie aan banden te leggen. Het is waar dat Frankrijk op ander gebied vrijheid in de liberale, angelsaxische, zin aan banden legt, zoals op het gebied van hoge belastingen, maar Franse vrijheid heeft voor mij toch iets vrijers dan Britse en Amerikaanse. Hoe staat het intussen met ons gevoel voor vrijheid? Is deze toe aan een nieuwe definitie? Een brede discussie waard, lijkt me.

Geen reactie's

Geef een reactie